เขียด

เขียด เป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำที่พบได้ทั่วไปในพื้นที่นาข้าว ป่าเขา และสวนรกร้าง รวมถึงพบได้ตามชุมชน ชนิดที่พบมาก ได้แก่ เขียดอีโม้ เขียดจะนา เขียดตะปาด เขียดขาคำ และเขียดแลว ซึ่งเขียดบางชนิดมีความสำคัญสำหรับเป็นอาหารของคนเรา เช่น เขียดอีโม้ เขียดจะนา และเขียดขาคำ

ประโยชน์ของ เขียด

• เขียดอีโม้ บางท้องที่ โดยเฉพาะในภาคอีสาน นิยมนำมาประกอบอาหาร อาทิ เขียดอีโม้ปิ้ง เขียดอีโม้ทอดกรอบ ต้มส้มเขียดอีโม้ หมกเขียดอีโม้ อ่อมเขียดอีโม้ แกงเขียดอีโม้ เป็นต้น
• เขียดจะนา หรือ เขียดอีนา บางท้องที่นิยมนำมาปรุงอาหารเช่นกัน ซึ่งมีเมนูคล้ายกันกับการประกอบอาหารของเขียดอีโม้ แต่ไม่นิยมนำมาปิ้งย่าง หรือนำมาทอด เพราะมีขนาดเล็ก ส่วนมากจะนิยมนำมาหมกหรือทำแกงต่างๆ
• เขียดขาคำ หรือ เขียดอีคำ บางท้องที่นิยมนำมาปรุงอาหารเช่นกัน มีเมนูคล้ายกับเขียดจะนา เพราะมีขนาดลำตัวใกล้เคียงกัน
• เขียดทุกชนิดถือเป็นส่วนหนึ่งในระบบนิเวศที่ช่วยรักษาสมดุลของแมลง

เขียดจิก

เขียด

เขียดจิก หรือ กบบัว หรือ เขียดเขียว หรือ เขียดบัว (อังกฤษ: Green paddy frog, Red-eared frog, Leaf frog, Common green frog; ชื่อวิทยาศาสตร์: Hylarana erythraea) เป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำขนาดเล็ก ชนิดหนึ่ง ในวงศ์กบนา (Ranidae)

มีลำตัวด้านหลังและด้านข้างลำตัวสีเขียว ขอบด้านล่างของด้านข้างลำตัวสีน้ำตาลเข้ม และมีจุดสีเข้มกระจายอยู่ที่ด้านข้างลำตัวกับบนหลังทางส่วนท้ายของลำตัว ขอบปากบนสีขาว ด้านท้องสีขาว แผ่นเยื่อแก้วหูสีน้ำตาล ขาหน้าและขาหลังสีน้ำตาลและมีแถบสีเข้มพาดตามความยาวของขา ขาหน้าเรียวและนิ้วตีนยาว ขาหลังเรียวยาวและนิ้วตีนยาว เมื่อพับขาหลังแนบกับลำตัวไปทางด้านหน้า ข้อตีนอยู่ในตำแหน่งช่องเปิดจมูก นิ้วตีนหน้าไม่มีแผ่นหนังระหว่างนิ้ว นิ้วตีนหลังมีแผ่นหนังเกือบเต็มความยาวนิ้ว

มีขนาดจากปลายปากถึงรูก้นประมาณ 70 มิลลิเมตร ลำตัวเรียว ผิวหนังลำตัวเรียบ มีแผ่นหนังหนา สีขาวหรือสีครีมขอบสีน้ำตาลเข้มค่อนข้างกว้างอยู่ที่ขอบด้านนอกลำตัว แผ่นหนังนี้เริ่มต้นจากด้านท้ายตาไปที่ส่วนต้นขาหลัง

ลูกอ๊อดมีขนาดตัวปานกลาง ลำตัวยาวและหัวแบน ด้านหลังสีเขียว ท้องและด้านข้างลำตัวสีน้ำตาลและมีลายร่างแหสีน้ำตาลเข็มที่ข้างตัว หางยาวและมีกล้ามเนื้อแข็งแรง แผ่นครีบหางใหญ่และมีลวดลายเป็นร่างแหสีน้ำตาลเข้ม ปากอยู่ด้านล่างแต่ค่อนข้างสูงขึ้นมาทางด้านหน้าของส่วนหัว ช่องปากเล็ก มีตุ่มฟัน ขอบของจะงอยปากบนและของจะงอยปากล่างมีรอยหยัก จะงอยปากล่างใหญ่กว่าจะงอยปากบน ลูกอ๊อดมีนิสัยการกินอาหารแบบผู้ล่าและมีพฤติกรรมล่าเหยื่อที่อยู่ในน้ำ

จัดได้ว่าเป็นสมาชิกในวงศ์นี้ที่มีขนาดเล็ก มักอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่มีกอพืชน้ำขึ้นหนาแน่น เช่น บัว, จอกแหน, ผักตบ เป็นต้น หากินในเวลากลางคืน มีความว่องไวมาก พบกระจายพันธุ์ในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ ในประเทศไทยพบได้ทุกภาค

เขียดจิก มีเสียงร้อง “จิ๊ก ๆๆๆๆๆ” ประกอบกับมักหลบซ่อนอยู่ตามกอบัว อันเป็นที่มาของชื่อ

เขียดตะปาด

เขียด

เขียดตะปาดเป็นเขียดที่พบอาศัยใกล้กับมนุษย์ โดยสามารถพบเห็นได้ตามบริเวณของบ้านที่มีน้ำขังหรือสภาพชื้นแฉะ เป็นชนิดเขียวที่ไม่นำมารับประทานเป็นอาหาร อาจเนื่องจาก อยู่ใกล้ชิดกับมนุษย์มาก และที่สำคัญมีรูปร่างลักษณะที่น่าเกลียด

ลักษณะเขียดตะปาด

เขียด ตะปาดมีลักษณะลำตัวค่อนข้างแบน ลำตัวมีสีเหลืองแกมน้ำตาล บางชนิดมีลายเป็นแถบตามความยาวของลำตัว และสามารถเปลี่ยนสีได้ตามสภาพแวดล้อม ส่วนหัวมีลักษณะสามเหลี่ยม ริมขอบปากบานโค้งขึ้นเล็กน้อย ทำให้มองเห็นเป็นร่องบริเวณแก้ม ส่วนตามีขนาดใหญ่ ตาอยู่ห่างกันมาก

ผิวหนังทั่วลำตัวค่อนข้างบาง ส่วนขามี 4 ขา ขาหน้าเล็กกว่าขาหลัง แต่ละขามีนิ้วยาว ด้านล่างของนิ้วมีตุ่มจับสำหรับยึดเกาะ ระหว่างนิ้วมีพังผืดช่วยให้ว่ายน้ำได้ดี

แหล่งที่พบ

เขียดตะปาด มักพบได้ตาป่าร้างที่มีน้ำท่วมขัง พื้นที่ชื้นแฉะ และเป็นชนิดเขียดที่พบได้บ่อยตามชุมชนบริเวณที่ชื้นต่างๆ บางชนิดพบได้ตามลำห้วย ลำน้ำ และพื้นที่ภูเขา แต่ไม่ค่อยพบตามบริเวณทุ่งนาที่แห้งแล้งในบางฤดูกาล

อาหาร

แหล่งอาหารของเขียดตะปาดที่สำคัญ ได้แก่ แมลงที่มีปีก และไม่มีปีกเกือบทุกชนิด รวมถึงสัตว์หน้าดิน และสัตว์น้ำขนาดเล็ก

เขียดอีโม้

เขียด

เขียด อีโม้ (Grass Frog หรือ Rice Field Frog) เป็นเขียดที่พบมากที่สุด และนิยมนำมารับประทานมากที่สุดในประเทศไทย

เขียดอีโม้ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Fejervarya limnocharis มีชื่อท้องถิ่น ได้แก่ กบหนอง (กลาง) เขียดโม้ เขียดอีโม่ เขียดโม่ เขียดหลังขีด เขียดน้ำนอง เขียดนา (อีสาน/เหนือ บางพื้นที่)

ลักษณะเขียดอีโม้

ลำตัวยาวประมาณ 30-61 มิลลิเมตร หัวเล็กรูปสามเหลี่ยม มีจมูกแหลม รูจมูกอยู่ชิดปลายปาก ระหว่างตา และจมูก มีสันนูนเด่น มีตาทั้งสองอยู่ใกล้กัน มีขอบที่เยื่อหู มีฟันบริเวณด้านบนเพดานปาก และบริเวณบนกระดูกขากรรไกร มีลิ้นใหญ่ ยืดหดได้ดี

ผิวหนังด้านหลังใกล้กับหัวเรียบ ด้านหลัง และด้านข้างมีตุ่มขนาดเล็ก ผิวหนังมีสีเหลืองแกมน้ำตาล และแกมด้วยจุดลายสีน้ำตาลเข้มกระจายทั่วผิวหนัง บริเวณกลางหลังมีเส้นสีเหลืองลากผ่านจากปลายจมูกจนถึงก้น บางตัวมีแถบใหญ่ สีครีมหรือเหลือง หรือส้ม บริเวณด้านหลังของขาหลัง และขาหน้ามีตุ่มเล็กๆ สีเหลืองแกมน้ำตาล ผิวหนังที่คาง หน้าอก และท้องเรียบ ส่วนผิวหนังของต้นขาหลังมีตุ่มสีขาวกระจายทั่ว เขียดอีโม้เพศผู้ คางจะมีถุงเสียงใต้คางเป็นผิวหนังย่น และมีสีดำ

ขามี 4 ขา ขาหน้าเล็กสั้น ส่วนขาหลังมีขนาดใหญ่กว่ามาก โดยขาหน้ามีนิ้วเท้า 4 นิ้ว ปลายนิ้วพองออกเล็กน้อย มีตุ่มนิ้วเท้าหน้าเห็นชัดเจน ส่วนนิ้วเท้าหลังเรียวยาวมี 5 นิ้ว มีพังผืดระหว่างนิ้วปลายนิ้วมีเล็บแหลมคม (เพิ่มเติมจาก อนงค์ หัมพานนท์, 2526)(1)

แหล่งที่พบ

พบได้ทุกภาคของประเทศไทย พบได้มากตามลำห้วย แม่น้ำ ลำคลอง สระเก็บน้ำ ทุ่งนา ไร่ พื้นที่ราบ ป่า กลางวันจะอาศัยในดิน กอหญ้า ใต้ขอนไม้ ใต้ใบไม้ และพื้นที่ชุ่มต่างๆ

อาหาร

แหล่งอาหารของเขียดตะปาดที่สำคัญ ได้แก่ แมลงที่มีปีก และไม่มีปีกเกือบทุกชนิด รวมถึงสัตว์หน้าดิน และ สัตว์น้ำขนาดเล็ก

การกระจายพันธุ์

เขียดอีโม้ มีการกระจายพันธุ์แถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งแต่ประเทศไทย และประเทศเพื่อนบ้าน ไม่พบอาศัยในพื้นที่ชายทะเล และน้ำกร่อย แต่จะพบได้ในพื้นที่ที่ห่างออกมามากกว่า 1 กิโลเมตร ขึ้นไป และไม่พบบนพื้นที่ภูเขาสูง

ขอบคุณรูปภาพจาก : Google

สื่อที่เกี่ยวข้อง : ปลาแซลมอน
ช้าง
อึ่งอ่าง
ปลาฉลามหัวค้อน
เสือดำ
เต่าทะเล
วาฬสีน้ำเงิน
เสือชีตาห์
ซาลาแมนเดอร์
ฉลาม
เสือ
กบ
สิงโต
วาฬเพชฌฆาต