หนู

หนู เป็นสกุลของสัตว์ฟันแทะ ที่อยู่ในวงศ์ Muridae ใช้ชื่อสกุลว่า Rattus มีการกระจายพันธุ์อยู่ในซีกโลกที่เรียกว่า “โลกเก่า” อันได้แก่ ทวีปเอเชีย, ยุโรป และแอฟริกา

หนู

ตัวเมียเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 2–3 เดือน ในขณะที่ตัวผู้อายุ 3 เดือนขึ้นไป

หนูอาศัยอยู่ได้ทุกทวีปทั่วโลก เป็นสาเหตุของการทำลายและสูญเสียในอุตสาหกรรมอาหารอย่างมาก ทั้งทำลายข้าวของและเป็นพาหะนำเชื้อโรค

เราทราบกันเป็นอย่างดีว่า หนูเป็นพาหะนำโรคมาสู่มนุษย์ เช่น โรคฉี่หนู (โรคเลปโตสไปโรซิส) โรคไทฟอยด์ และแม้กระทั่ง ซาลโมเนลโลซิส นอกจากนี้หนูยังเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคที่เป็นอันตรายต่อปศุสัตว์รวมไปถึงเชื้อแบคทีเรียและไวรัส

ความสะอาดเป็นปัจจัยหลักในการจัดการหนู
การตรวจสอบพื้นที่อย่างละเอียดเพื่อกำหนดขอบเขตที่หนูเข้าบุกรุกและชนิดของหนู

การควบคุมจึงควรเริ่มจากการรักษาความสะอาด โดยการกำจัดเศษอาหารที่เหลือตกค้างให้หมด รวมทั้งเคลื่อนย้ายกองปฏิกูล กองขยะที่จะสามารถเป็นแหล่งแพร่พันธุ์หรือหลบซ่อนได้ นอกจากนี้การป้องกันตามจุดเสี่ยงต่างๆที่หนูจะเล็ดลอดเข้ามาในพื้นที่ได้ ก็มีความสำคัญ เช่น ปิดช่อง รู ต่างๆให้มิดชิด

กับดักหนู สามารถใช้ได้ในกรณีที่จำนวนหนูยังไม่มากนัก แต่หากมีหนูจำนวนมากแล้วประสิทธิภาพของกับดักจะเหลือน้อยลง

หนูบ้าน

หนูบ้าน, หนูนอร์เวย์, หนูสีน้ำตาล หรือ หนูท่อ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Rattus norvegicus) เป็นหนูชนิดที่พบเห็นได้บ่อยที่สุด เพราะเป็นหนูชนิดที่กระจายพันธุ์ไปอยู่ทั่วโลก พบได้ทุกสภาพแวดล้อม รวมถึงบ้านเรือนที่อาศัยของมนุษย์

สันนิษฐานว่าหนูบ้านกระจายพันธุ์มาจากประเทศนอร์เวย์ในภูมิภาคสแกนดิเนเวียที่เป็นแหล่งกำเนิดดั้งเดิม ไปทั่วทุกมุมโลกจากการติดไปกับเรือขนส่งสินค้าในยุควิคตอเรีย ซึ่งมันสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมทุกรูปแบบได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังมีอัตราการสืบพันธุ์ที่สูงและทักษะในการเอาตัวรอดที่เยี่ยมอีกด้วย

หนูบ้านจัดได้ว่าเป็นหนูชนิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในสกุล Rattus มีน้ำหนักโดยเฉลี่ยเมื่อโตเต็มที่ประมาณ 300-350 กรัม (ในบางตัวอาจหนักได้ถึง 400 กรัม) ขนาดลำตัวและหัวยาวประมาณ 180-250 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 150-220 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 35-40 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 17-23 มิลลิเมตร ลักษณะขนหยาบมีสีน้ำตาลปนเทา ท้องสีเทา ส่วนจมูกทู่ ใบหูเล็ก ตาเล็ก หางสั้นมี 2 สี ด้านบนสีดำ ด้านล่างสีจาง มีเกล็ดหยาบ ๆ ที่หาง และด้านบนของเท้าหลังมีสีขาว มีเต้านมรวม 6 คู่ อยู่ที่อก 3 คู่ ท้อง 3 คู่ ถ้าอยู่ในชุมชนของมนุษย์ มักอยู่ตามรูท่อระบายน้ำ ใต้ถุนตึกหรือบ้านเรือน บริเวณลำคลอง กองขยะหรือตลาดสด

สามารถผสมพันธุ์และออกลูกได้ตลอดทั้งปี โดยออกลูกปีละ 4-7 ครอก ลูกหนึ่งครอกมีจำนวน 8–12 ตัว เริ่มเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 3-5 เดือน เมื่อผสมแล้วจะตั้งท้องเพียง 21-22 วัน เป็นสัตว์ที่กินอาหารได้แทบทุกอย่างและกินไม่เลือก รวมถึงมีพฤติกรรมกินซากพวกเดียวกันเองด้วย แม้จะไม่พบบ่อยมากนัก มีอายุขัยโดยเฉลี่ยประมาณ 2 ปี ให้ลูกได้ตลอดทั้งชีวิต 6-10 ครอก

จัดเป็นสัตว์ที่สร้างความรำคาญและเป็นพาหะนำโรคระบาดร้ายแรงที่ทำให้ถึงชีวิตมาสู่มนุษย์ได้อย่างมากที่สุดชนิดหนึ่ง เช่น กาฬโรค ที่เคยระบาดอย่างรุนแรงมาแล้วในทวีปยุโรปในยุคกลาง ที่เรียกว่า ความตายสีดำ (Black Death) และโรคอื่น ๆ อีก เช่น โรคฉี่หนู หรือ เลปโตสไปโรซิส

หนูนา

หนูนา โดยทั่วไปแล้วหมายถึง สัตว์ฟันแทะจำพวกหนูที่อาศัยอยู่ในนาข้าวหรือพื้นที่เกษตรกรรมต่าง ๆ ถือเป็นศัตรูพืชที่สำคัญอย่างหนึ่ง ซึ่งได้แก่

หนู
  • หนูในวงศ์ Muridae ได้แก่ หนูท้องขาว (Rattus rattus), หนูนาใหญ่ (R. argentiventer), หนูนาเล็ก (R. losea), หนูนอร์เวย์ (R. norvegicus), หนูป่ามลายู (R. iomamicus), หนูจี๊ด (R. exulans), หนูหริ่งนาหางยาว (Mus caroli), หนูหริ่งนาหางสั้น (M. cervicolor) และหนูพุก (Bandicota spp.) เป็นหนูที่แพร่ระบาดไปในหลายพื้นที่ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
  • หนูในวงศ์ Cricetidae อันเป็นวงศ์เดียวกับแฮมสเตอร์ เป็นวงศ์ของหนูขนาดเล็ก หลายชนิดแพร่ระบาดในพื้นที่ทวีปยุโรปและอเมริกา

หนู พาหะนำโรค

หนูถูกระบุว่า เป็นพาหะนำโรค 5 โรค ได้แก่

  • กาฬโรค
  • โรคเลปโตสไปโรซีส หรือ โรคฉี่หนู
  • โรคสครับไทฟัส หรือไข้รากสาด
  • โรคทูลารีเมีย หรือโรคไข้กระต่าย
  • โรคพยาธิ เช่น พยาธิใบไม้ปอด พยาธิตัวกลม
  • โดยการขุดค้นทางซากดึกดำบรรพ์ที่เป็นฟันของหนูในแถบประเทศตะวันออกกลางที่ติดกับทะเลเมดิเตอร์เรเนียน พบว่า หนูได้คุกคามโดยเข้ามาอยู่ในชุมชนมนุษย์เพื่อคุ้ยหาอาหารตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์เป็นระยะเวลาไม่ต่ำกว่า 15,000 ปีมาแล้ว

หมายเหตุ

คำว่า “หนู” ซึ่งเป็นชื่อสามัญในภาษาไทยยังใช้รวมความถึงสัตว์ฟันแทะจำพวกอื่นที่อยู่ในสกุลอื่น หรือแม้แต่วงศ์อื่นได้ด้วย เช่น หนูพุกใหญ่ (Bandicota indica), หนูขนเสี้ยนเขาหินปูน (Niviventer hinpoon), หนูหริ่งบ้าน (Mus musculus) หรือหนูตะเภา (Cavia porcellus) ที่อยู่ในวงศ์ Caviidae ได้ด้วย หากแต่หนูในสกุล Rattus และในวงศ์ Muridae นี้ เป็นหนูที่มนุษย์คุ้นเคยที่สุด อย่างน้อยมี 3 ชนิดที่สามารถพบได้ตามบ้านเรือนของมนุษย์ คือ หนูท้องขาว (Rattus rattus), หนูบ้าน (R. norvegicus) และหนูจี๊ด (R. exulans)

ขอบคุณรูปภาพจาก : Google

สื่อที่เกี่ยวข้อง : ปลาหางนกยูง
นกอินทรี
แมว
ปลากัด
คางคก
ปลาการ์ตูน
ควาย
เขียด
ปลาแซลมอน
ช้าง
อึ่งอ่าง
ปลาฉลามหัวค้อน
เสือดำ
เต่าทะเล
วาฬสีน้ำเงิน
เสือชีตาห์
ซาลาแมนเดอร์
ฉลาม
เสือ
กบ
สิงโต
วาฬเพชฌฆาต